ဓမ္မစကြာဆိုတာ ဘာလဲ?
— Ashin Zanaka —
ဓမ္မစကြာအကြောင်း အလွယ်တကူ လေ့လာရအောင်!
ဓမ္မစကြာဆိုတာ ဘာလဲ? (အဓိပ္ပာယ်နှင့် သမိုင်း)
ဓမ္မစကြာဆိုတာ ဓမ္မစက္က ဟူသော (ပါဠိပျက်) ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် "တရားတော်တည်းဟူသော စက်ဝန်း" (Wheel of Dhamma) ဟု ရည်ညွှန်းပါသည်။
ဤစကားလုံးကို ပဓာနအားဖြင့် အောက်ပါ အချက် (၃) ချက်ဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်ပါသည်။
ပထမဦးဆုံးသော တရားဒေသနာတော်
မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးနောက် မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလပြည့်နေ့တွင် အရှင်ကောဏ္ဍည အမှူးပြုသော ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးတို့အား ဗာရာဏသီပြည် မိဂဒါဝုန်တော၌ ပထမဦးဆုံး ဟောကြားတော်မူခဲ့သည့် တရားတော် ကို "ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ်" (ဓမ္မစကြာသုတ်) ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဟောကြားတော်မူသည့် နေရာနှင့် နာယူသူများ
- 📍 နေရာ: အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗာရာဏသီပြည်၊ မိဂဒါဝုန်တော။
- 👥 နာယူသူများ: အရှင်ကောဏ္ဍည အမှူးပြုသော ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦး နှင့် နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်း။
သာသနာပြုစက်ဝန်း စတင်လည်ပတ်ခြင်း
ရှေးခေတ်အခါက စကြာဝတ္တိမင်းတို့သည် မိမိတို့၏ အာဏာစက်ကို ပြသရန် "စကြာရတနာ" ကို လှည့်လည်စေသကဲ့သို့၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည်လည်း ကမ္ဘာလောကကြီးတစ်ခုလုံး ငြိမ်းအေးစေရန်အတွက် **"တရားတော်တည်းဟူသော စက်ဝန်း"** ကို စတင်လည်ပတ်စေခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဤတရားစက်ဝန်းကို လောက၌ မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ တားဆီးပိတ်ပင်ခြင်း မပြုနိုင်ဟု ဆိုလိုပါသည်။
ဓမ္မစကြာတရားတော်မှာ အဓိက ဘာတွေကို ဟောထားလဲ?
ဓမ္မစကြာတရားဒေသနာတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အနှစ်ချုပ်ဖြစ်သော အောက်ပါ တရား (၄) မျိုးကို ဟောကြားထားပါတယ် -
ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အစွန်းနှစ်ပါး (Extremes to Avoid)
မြတ်စွာဘုရားရှင်က သံသရာမှ လွတ်မြောက်လိုသူများ အနေဖြင့် အောက်ပါ အစွန်းနှစ်ဖက်ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် -
၁. ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂ
ကာမဂုဏ်ခံစားမှုကို အလွန်အကျူး နှစ်မွန်းနေခြင်း (အောက်တန်းကျသော အကျင့်)။
၂. အတ္တကိလမထာနုယောဂ
မိမိကိုယ်ကို ပင်ပန်းဆင်းရဲအောင် အဓိပ္ပါယ်မဲ့ ညှင်းဆဲခြင်း (အကျိုးမရှိသော အကျင့်)။
လျှောက်လှမ်းရမည့် မဇ္ဈိမပဋိပဒါ (အလယ်အလတ်လမ်းစဉ် - မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး)
မှန်ကန်စွာ သိမြင်ခြင်း။
မှန်ကန်စွာ ကြံစည်ခြင်း။
မှန်ကန်စွာ ပြောဆိုခြင်း။
မှန်ကန်စွာ လုပ်ဆောင်ခြင်း။
မှန်ကန်စွာ အသက်မွေးခြင်း။
မှန်ကန်စွာ ကြိုးစားခြင်း။
မှန်ကန်စွာ အောက်မေ့သတိရခြင်း။
မှန်ကန်စွာ စိတ်တည်ငြိမ်ခြင်း။
အရိယသစ္စာ လေးပါး (သစ္စာလေးပါး)
တရားတော်၏ အနှစ်ချုပ်ဖြစ်သော အမှန်တရားလေးပါး -
ဆင်းရဲခြင်း အစစ်အမှန် (ဘဝဟူသမျှသည် ဆင်းရဲခြင်းအတိဖြစ်၏)။
ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်း အစစ်အမှန် (တဏှာလောဘ)။
နိဗ္ဗာန်သည် ဆင်းရဲခြင်း၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ အစစ်အမှန်။
ဆင်းရဲခြင်း ချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်ကြောင်း လမ်းစဉ်စစ် (မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး)။
ဉာဏ်အမြင် သုံးဆင့်နှင့် တစ်ဆယ့်နှစ်ပါး (တိပရိဝဋ္ဋ၊ ဒွါဒသာကာရ)
သစ္စာလေးပါးလုံးကို တစ်ပါးစီတွင် အောက်ပါ ဉာဏ်အမြင် (၃) ဆင့် စီဖြင့် စုစုပေါင်း အခြင်းအရာ ၁၂ ပါး (၄ x ၃ = ၁၂) ဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ထွင်းဖောက် သိမြင်ပြီးမှသာ ဘုရားအဖြစ်ကို ဝန်ခံခဲ့ကြောင်း ဟောကြားခဲ့သည်။ သစ္စာကို မသိသေးသမျှ ဘုရားဟု ဝန်ခံတော်မမူခဲ့ပါ။
အမှန်အတိုင်း သိသောဉာဏ်။
လုပ်ဆောင်ရမည့် တာဝန်ကို သိသောဉာဏ်။
လုပ်ဆောင်ပြီးစီးကြောင်းကို သိသောဉာဏ်။
တရားဦး၏ အကျိုးရလဒ်
သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် ရရှိခြင်း
တရားတော်အဆုံးတွင် အရှင်ကောဏ္ဍညသည် သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ကို ရရှိ၍ အရှင်အညာသိကောဏ္ဍည ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ပထမဆုံး ရဟန်းဖြစ်ခြင်း
ဧဟိ ဘိက္ခု ရဟန်းအဖြစ်ဖြင့် သာသနာတော်တွင် ပထမဆုံးသော အရှင်အညာသိကောဏ္ဍည ရဟန်းဖြစ်ခဲ့သည်။
ရတနာသုံးပါး စုံလင်သွားခြင်း
သာသနာတော်တွင် သံဃာရတနာ စတင်ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာသုံးပါး စုံလင်သွားခဲ့သည်။
ဓမ္မစကြာကို နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဘယ်လိုအသုံးချမလဲ?
၁။ အစွန်းနှစ်ပါးကို နေ့စဉ်ဘဝတွင် ရှောင်ကြဉ်ခြင်း
🚫 ကာမသုခလ္လိက (ရေသာခိုသည့်) လမ်းစဉ်ကို ရှောင်ပါ
ပျော်ပါးမှု၊ အသုံးအဖြုန်း၊ အသောက်အစားနှင့် ကာမဂုဏ်အာရုံများတွင် အချိန်ကုန်၊ အလွန်အကျူး စွဲလန်းနှစ်မွန်းပြီး ဘဝကို အလဟဿမဖြစ်စေရန် သတိဖြင့် နေထိုင်ပါ။
🚫 အတ္တကိလမထ (မိမိကိုယ်ကို ညှင်းပန်းခြင်း) လမ်းစဉ်ကို ရှောင်ပါ
အလုပ်အလွန်အကျူးလုပ်ပြီး မိမိကိုယ်ကို ညှင်းဆဲခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှုဒဏ် မခံနိုင်ဘဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် စိတ်ဆင်းရဲအောင် ပြုလုပ်ခြင်းများကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ။
၂။ မဇ္ဈိမပဋိပဒါ (အလယ်အလတ်လမ်းစဉ်) ကို ကျင့်သုံးခြင်း
အလုပ်၊ မိသားစု၊ လူမှုရေးနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို အစွန်းမရောက်စေဘဲ မျှတအောင် နေထိုင်ပါ (Work-Life Balance)။
ဘယ်အရာမဆို အလွန်အကျူးမဖြစ်စေဘဲ သင့်တင့်မျှတအောင် စီမံခန့်ခွဲသည့် အလေ့အထကို မွေးမြူရမည်။
၃။ ပြဿနာများကို သစ္စာလေးပါးနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်း (Problem Solving)
ဘဝအခက်အခဲ စနစ်တကျဖြေရှင်းနည်း ၄ ဆင့်ဘဝတွင် အခက်အခဲ သို့မဟုတ် စိတ်ဆင်းရဲစရာ ကြုံလာရပါက ဓမ္မစကြာ၏ သစ္စာလေးပါးတွေးခေါ်နည်း ဖြင့် စနစ်တကျ ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။
၁. ပြဿနာကို လက်ခံခြင်း (ဒုက္ခသစ္စာ)
"ငါ့မှာ အခက်အခဲ/ပြဿနာ ကြုံနေရပြီ" ဟု စိတ်မပျက်ဘဲ လက်ရှိအခြေအနေကို အရှိအတိုင်းအတိုင်း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်လက်ခံပါ။
၂. အကြောင်းရင်းကို ရှာခြင်း (သမုဒယသစ္စာ)
ပြဿနာ ဘာကြောင့် ဖြစ်ရတာလဲဟု အကြောင်းကိုရှာပါ။ (ငါ့လောဘ၊ ဒေါသ၊ စိုးရိမ်စိတ် သို့မဟုတ် အမှားကြောင့်လား) ဟု ဇာစ်မြစ်ကို ရှာဖွေပါ။
၃. ပြဿနာချုပ်ငြိမ်းမှုကို ပုံဖော်ခြင်း (နိရောဓသစ္စာ)
ပြဿနာတွေ ပြေလည်သွားရင် ဘယ်လိုကောင်းကျိုးရလဒ် ထွက်လာမလဲဆိုတာ ပုံဖော်တွေးဆပါ။
၄. နည်းလမ်းရှာပြီး အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း (မဂ္ဂသစ္စာ)
ပြဿနာပြေလည်ရန်အတွက် မှန်ကန်သော နည်းလမ်း၊ အစီအစဉ်များကို ချမှတ်၍ လက်တွေ့ကြိုးစားအားထုတ်ပါ။
"ဓမ္မစကြာဒေသနာဖြင့် ဘဝ၏အခက်အခဲများကို ကျော်လွှားလွန်မြောက်နိုင်ကြပါစေ။"
🙏🏻 သာဓု... သာဓု... သာဓု... 🙏🏻